Turkije

Turkije

Turkije en vakantie

De meeste mensen denken bij Turkije aan vakantie idyllische mediterrane stranden en een azuurblauwe zee. Zon en Strand zijn echter niet de enige rijkdommen van dit land.Turkije, de brug tussen Europa en Azië, is één van de grote centra van beschaving - een trots land waarvan de culturele en historische schatten zelf doorgewinterde reizigers zullen verrukken.

Land: Turkije

De tegenstelling tussen oud en nieuw zorgen er mede voor dat Turkije zo fascinerend is voor toeristen. Istanbul, de metropool van dit snel veranderde land, kent alle bedrijvigheid van een echte wereld stad, terwijl niet ver hiervandaan mensen water uit gemeenschappelijke putten moeten halen en hout sprokkelen voor brandstof. Het adembenemende landschap weerspiegelt een buitengewone geografische diversiteit. De verleidelijke zeezichten, vredige stranden en dreigende bergen langs de Middellandse Zee wijken voor de rust van het Turkse merengebied, en de donkere wouden en koele yayla (plateaus) van het Zwarte-Zeegebied verraden niets van de uitgestrekte steppen van de oostelijke provincies.

Foto's kunnen de betovering van Cappadocië bij lange na niet weergeven. Hier zijn door eeuwenlange ondergrondse activiteiten hele steden uitgehouwen in het poreuze tufsteen en is door miljoenen jaren erosie het landschap in fantastische sprookjesachtige formaties uitgesleten. Veel nationale parken en wetlandreservaten zijn een laatst toevluchtsoord voor diersoorten die in de rest van Europa vrijwel zijn uitgestorven, en kennen een uitgebreide flora. Tel hierbij de talloze vriendelijke, gastvrije Turken zelf en u hebt een onvergetelijke Turkije vakantie.

Taal: Turks 90,5% Koerdisch 8,6%
Hoofdstad: Ankara
Regeringsvorm: republiek
Religie: islam
Oppervlakte: 780.580 km²
Aantal % water 1,3%
Inwoners: +/- 80 miljoen
Bevolkings dichtheid: 86,2/km²
Munteenheid: Nieuwe Lira (TRY)
Tijdzone: UTC +2
Volkslied: Istiklâl Marsi

Geschiedenis van Turkije

Anatolië heeft de opkomst en ondergang van verfijnde beschavingen gekend, zoals die van de Assyriërs, Hettieten, Frygiërs en Oerarteeërs. Dit land is door de eeuwen heen vrijwel constant bevolkt geweest. De hellenistische periode heeft enkele van de mooiste bezienswaardigheden opgeleverd. Bij Çanakkale, aan de Egeïsche kust, liggen de resten van het oude Troje en in het bergachtige zuidwesten staan ruïnes van Lycië, waarvan de inwoners ongewone rotsgraven hebben achtergelaten. In de vroegchristelijke periode reisde Pualus door Klein-Azië, dat toen tot het Romeinse Rijk behoorde, om het evangelie te verkondigen. Tussen de 3de en 7de eeuw speelde het christendom een centrale rol bij de ontwikkeling van Anatolië. Het Byzantijnse Rijk bereikte toen zijn hoogtepunt. De Romeinen en Byzantijnen bouwden in Turkije architectonische meesterwerken, waarvan nu nog restanten te zien zijn in plaatsen als Efeze, Aphrodisias en Istanbul waar de voormalige kerk Hagia Sophia al meer dan 14 eeuwen staat. Ook de seldjoeken voegden hun bouwkundige erfgoed toe, net als de Osmanen, wiens rijk zich ooit uitstrekte van Hongarije tot Irak. Veel andere volken, waaronder joden, Russen, Armeniërs en Grieken, hebben een belangrijke rol in de complexe geschiedenis van Turkije gespeeld. Deze verscheidenheid is te zien in schitterende mozaïeken en fresco's, kleurig tegelwerk, ondergrondse steden, boeiende historische en bijbelse plaatsen, stadsmuren en forten. De Turken zijn trots op de moderne natie die Atatürk vormde uit het verwoeste Osmaanse Rijk. 'Ne mutlu Türküm diyene' is een Turks gezegde dat betekent 'blij is hij die kan zeggen dat hij Turk is'.

Landschap en geologie

Het opvallendste geografische kenmerk van Turkije wordt gevormd door bergketens, met het Taurusgebergte en Pontisch Gebergte die het Anatolische Hoogland omsluiten. De bergen zijn in geologisch opzicht jong en in veel gebieden doet zich nog gebergtevorming voor. Het is zelf zo dat 80 procent van het land in een zeer actieve tektonische zone ligt, waar vaak aardbevingen voorkomen. Turkije kent acht grote stroomgebieden, waarvan de belangrijkste de Eufraat (firat) en de Tigris (Dicle) zijn. Ongeveer een kwart van het land is bedekt met bos, bestaande uit dennen, sparren en ceders, maar ook loofbomen. Ongeveer 13 procent hiervan wordt voor productie gebruikt; erosie, bosbouw en bosbranden hebben de bosgebieden uitgeput.

De muziek en dans van Turkije

De Turkse Muziek en dans zijn diep geworteld in historie en traditie, beïnvloed door Osmaanse klassieken, mystieke soefi-melodieën en Centraal-Aziatische volksdeuntjes, maar ook door jazz en pop. Het resultaat is een vibrerend mozaïek van oude en nieuwe cultuur, een uitdagende mengeling van stijlen. In Turkije gaat het om variëteit, van de mediterende trance van dansende dewisjen en het vrolijke rondtollen van volksdansers tot het strakke ritme van de Mehter-orkesten, golvende ritmes van buikdanseressen en opwindende melodieën van zurna-muzikanten.

De zurna

De zurna (schalmei) behoort tot de hobo's. Het karakteristieke, schrille geluid is evident aanwezig in Turkse volksmuziek.

Soefi Muziek wordt gespeeld op de ney, ud en kanun, waarbij seculiere stukken gebaseerd zijn op de modus. De muziek begeleidt gedichten, gezongen door een koor. Door veel rond te draaien, raken de dansers in trance.

de kilic kalkan

De Kiliç Kalkan, lepeldans, uit de streek rond de Zwarte Zee, wordt uitgevoerd op de ritmische maat van twee houten lepels. Traditionele volksdansen vormen een belangrijk deel van de Turkse Cultuur, net als de kleurrijke kostuums.

Arabeske en popmuziek

Arabeske en popmuziek zijn zeer populair in Turkije. De vertolkers ervan zijn heuse idolen. Ibrahim Tatlises is een zeer geliefde arabeskzanger die wordt begeleid door oosterse muziek en zingt over menselijk lijden, terwijl de singer/songwriter Sezen Aksu één van de best verkopende popsterren is.

Saz speler

Een saz-speler vermaakt dorpelingen (foto uit ca. 1955) Hoewel smaken zijn veranderd, blijven de Turken trots op hun muziektradities.

Soefi Muziek wordt gespeeld op de ney, ud en kanun, waarbij seculiere stukken gebaseerd zijn op de modus. De muziek begeleidt gedichten, gezongen door een koor. Door veel rond te draaien, raken de dansers in trance.

Buikdansen

Buikdansen is populair in Turkije en blijf favoriet bij toeristen. De sensuele golvende bewegingen van het lichaam en draaibewegingen van de heupen vereisen een gedegen spierbeheersing.

Fasil-muziek is semi-klassiek en wordt uitgevoerd in meyhane of concertzalen. Het opvallende unisono lijkt op de zigeuner (Çingene) muziek en bij beide soorten valt de meesterlijke beheersing van traditionele blaas-, snaar- en percussie-instrumenten op. Fasil is bedoeld om naar te luisteren, zigeunermuziek wordt vaak bijgestaan door dans.

muziek van de Janitsaren

Mehter: muziek van de Janitsaren Van 1299 tot de ontbinding van het janitsarenkorps in 1826 begeleidde mehter-muziek het leger van het Osmaanse Rijk naar het slagveld, met een opvallend mars-tempo op het ritme van de woorden 'de genadige God is goed. God is barmhartig'. Nu speelt het nieuwe Mehter orkest in Legermuseum van Istanbul en in paleis Topkapi

traditionele instrumenten

Gewoontes en tradities

De Turkse gewoonten zijn van generatie op generatie doorgegeven en vormen een geïntegreerd deel van de moderne samenleving. Klimaat, geografie en etnische achtergrond spelen een belangrijke rol, maar de meeste gebruiken komen uit de islam en zijn door de jaren heen weinig veranderd. Men gelooft heilig in de blauwe kraal, mavi boncuk - een amulet die de drager voor het voze oog beschermt. U ziet hem hangen waar om voorspoed gevraagd wordt. De religieuze en sociale zeden schrijven gescheiden levens voor mannen en vrouwen voor, maar de tradities brengen hen samen op bruiloft- en geboortefeesten en overgangsriten. De familie is van groot belang; gemeenschappen worden sterker door sociale en economische familiebanden.

Besnijdenis

Besnijdenis

Voor de viering van sünnet, de besnijdenis van de jongen in sergeant-majooruniform gehesen en geven zijn ouders een zo groot mogelijk feest. Familieleden geven de jongen geld cadeau en de hele gebeurtenis wordt op de gevoelige plaats vastgelegd voor het familiealbum.Vaak worden er gouden munten gegeven die op kussen worden vast gespeld met roden linten. Die symboliseren de gaven die een jongen zal krijgen. Volgens de Islamitische Traditie worden Turkse jongens tussen 7 en 10 jaar besneden. Voor deze speciale gelegenheid dragen ze een uniform.

Dorpshuwelijken

Feesten als bruiloften duren vaak een paar dagen en gaan gepaard met een aantal ritten. Op het platteland moet er door familieleden altijd toestemming worden gegeven voor het huwelijk. De bruid heeft altijd een çeyiz (uitzet) van mooi handwerk, die zij en haar moeder voor haar nieuwe huis hebben gemaakt.

Ambachten

Handvaardigheden werden doorgegeven via het Osmaanse gildesysteem en Turkije telt veel goed ambachtsleden. Een voorbeeld is oya, naaldkant erg bekend om zijn ingewikkelde bloemen motieven die in zijde worden gehaakt. De zijde was oorspronkelijk bedoeld voor de uitzet. In de jaren twintig haakten echtgenotes die voor hun echtgenoot. Het maken van spreien is iets voor de man en werd dus wordt de manier van maken ook doorgeven van vader op zoon. Als u zelf een traditioneel kleed wilt kopen kunt u dit het beste doen op een markt.

Klederdracht

Van oudsher maakten vrouwen hun kleding volgens een eigen ontwerp. Ze verfden die met plantenextracten. Nu heeft elke streek zijn eigen stijl salvur (broeken voor vrouwen) en hoofdtooien, zoals sjaaltjes (basörtüsü)

Dienstplicht

In Turkije moeten alle mannen vanaf 18 jaar 18 maanden in dienstplicht. Dit wordt in Turkije gezien als een manier dat een jongen zijn mannelijkheid verliest en een echte man zal worden. Vaak krijgt de jongen cadeaus mee voor dat hij in dienst gaat.

Klimaat Turkije

Door de bergen van Turkije en de invloed van de zee heeft niet elke streek hetzelfde klimaat. Aan de Egeïsche en Middellandse Zee is de gemiddelde temperatuur in juli 29 graden Celsius en in januari 9 graden Celsius. Regenen doet het vooral in de winter. In Antalya valt een jaargemiddelde van 990 mm. Aan de Zwarte zee is de regenval hoger, met een gemiddelde van 2440 mm per jaar. Het ruige noordoosten kent men warme zomers maar strenge winters met een gemiddelde temperatuur van -9 graden Celsius. Hier valt de neerslag meer over het jaar verspreid en blijft de sneeuw ongeveer 120 dagen liggen. Het Anatolisch Hoogland kent hete, droge zomers met een gemiddelde temperatuur van 23 graden Celsius en een koude, vochtige winter met een gemiddelde temperatuur van 0 graden Celsius.

 

AnkaraEgeische kustMarmara

CapadocieIstanbulMiddellandse zeekust

Oost anatoliezwarte zeekust

Feestdagen in Turkije

De nationale feestdagen kunnen we indelen in 3 verschillende categorieën: religieuze feesten die door iedereen in de wereld die moslim is, festiviteiten die te maken hebben met gebeurtenissen of mensen uit de Turkse historie en traditionele festivals. Op nationale en islamitische feestdagen hangt er een vrolijke sfeer, als jong en oud en rijk en arm zich verenigen en hele families bij elkaar komen. Regionale feesten vieren de ze met muziek, sport en kunst. In grote steden als Istanbul en Ankara worden grote festivals georganiseerd, maar ook in kleine plaatsen wordt flink gefeest.

Feestdagen van het jaar

Maart

Internationaal Filmfestival (eind maart tot half april)

April

Tulpenfestival: (eind april)Emirgan, Istanbul. Een feest over de bloem die uit Turkije stamt (dus niet uit Nederland wat veel Nederlanders denken) wordt gehouden in een chique buiten wijk ten noorden van de Fatih brug.
Nationale Onafhankelijkheids- en Kinderdag (23 april)
ANZAC-dag (24-25 april)

Mei

Yunus Emre Kunst en Cultuurweek (6-10 mei)Internationaal Jachtfestival Marmaris (2de week in mei)
Nationale Jeugd- en sportdag (19 mei)
Verovering van Istanbul (29 mei)

Juni

Hettietenfestival (15-20 juni)
Cultuur- en Kunstfestival van Lycië (laatste week van juni)
Internationaal Kunstfestival Izmir (half juni - half juli)

Juli

Marinedag (1 juli)
Olieworstelkampioenschappen (over het algemeen eerste week juli)

Augustus

Troje-festival (10-15 augustus)
Overwinningsdag (30 augustus)

September

Tangofestival (tweede week van september)
Watermeloenfestival (16-23 sept.)
Druivenfestival van Cappadocië (half september)

Oktober

Gouden sinaasappel-filmfestival (eerste week oktober)
Internationaal Bekerregatta van Bodrum (derde week van okt)
Zeilweek (laaste week okt, eerste week nov)
Dag van de Republiek (29 okt.)

November

Herdenking sterfdag van Atatürk (10 nov.)

December

St. Nicolaassymposium en festival (eerste week dec)
Mevlana-festival (10-17 dec.)

Januari

Nieuw jaarsdag (1 januari)
Kameelworstelen (half jan.)

Februari

Kameelworstelen (heel feb.)

De keuken in Turkije

Eten behoort tot de grootste genoegens van het verblijf in Turkije. Ook hier geldt dat men met weinig middelen tot de heerlijkste resultaten komt. Sommigen beweren dat de Griekse keuken pas echt de moeite waard is geworden nadat in 1923 de Grieken uit Turkije terugkwamen naar Griekenland. Eten is belangrijk in Turkije, niet alleen om de maag te vullen maar ook als een sociale bezigheid.

Van Nomadenkost tot paleiskeuken

Van oorsprong een ruitervolk uit Centraal-Azië deden de Turken alles wat met een nomadisch leven ons idee samenhangt: dagen lang met rauw vlees onder je zadel rijden om het zacht te maken, of merriemelk drinken die is gegist in leren zakken. Veel is er sindsdien veranderd in dat heldhaftige maar simpele plaatje. In de 6de eeuw kamen de Turken in aanraking met de Chinezen en hun manier van koken in de wok. In de 11de eeuw maakten de Seldsjoeken kennis met de Perzen en hun rijstgerechten en stoofpotten waar gedroogd fruit een dergelijk heerlijke zoete smaak aan gaf. Toen de Seldjoeken Anatolië hadden veroverd, vonden ze daar de Byzantijnse keuken die al eeuwenlang door Hittieten en Romeinen was gevormd en waarin lamsvlees, olijven en druiven een grote rol speelden. Dat alles bleek prima te combineren met hun eigen yoghurt, eieren en knoflook. Aan de Middellandse Zeekust vonden ze de Grieken en hun Zeebanket. Kortom, als er één keuken een smeltkroes is van gerechten uit het hele Midden-Oosten dan is het wel de Turkse. In de tijd van de Osmaanse sultans kwam daar de invloed uit Italië en Frankrijk nog eens bij. Ongeveer 1300 man personeel in de keukens van het Topkapipaleis met apartes pages voor het rondbrengen van de sorbets of het vouwen van de servetten was in de hoogtijdagen van het rijk geen uitzondering. Onder Atatürk waren buitenlandse gerechten uit de gratie, maar sinds de jaren zeventig zorgen gastarbeiders die terugkomen uit den vreemde, en de politieke belangstelling voor het westen weer voor volop invloed van de cuisine van buitenaf. Doordat de Turken een goed evenwicht weten te bewaren tussen gevoel voor eigen traditie en belangstelling voor eten van andere landen varen hun gerechten daar allen maar wel bij.

Waar eet je?

Op straat

Het is een genoegen om te zien dat de inwendige mens zelfs op straat niet wordt vergeten. Uit grote zinken ketels wordt op een karretje worden gekookt maiskolven verkocht. In de winter ruik je al van verre de gepofte kastanjes. Langs de boulevards van Izmir worden met rijst gevulde mosselen in de schelp verkocht. Populair bij studenten is om aan het eind van de avond zoveel mogelijk bladen met niet verkochte mosselen op te kopen. Ook populair op straat is kokoreç, ofwel gevulde darm. In de zomer wordt ook limonade verkocht, iets waar je beter niet aan kunt beginnen, omdat iedereen uit hetzelfde glas drinkt. Bij het büfe, de 'eetkiosk', kun je softdrink en sigaretten kopen, maar soms ook een sandwich of een tost. Het laatste lijkt op onze tost en wordt gemaakt met kaas (peynirli), worst (sucuklu) of gemengd (karisik).

Fastfood

De eerste vestiging van McDonald's in Turkije opende in 1986 haar deuren in Istanbul. Tegenwoordig zijn er 98 filialen, zowel in de grote steden als in de badplaatsen, waar soms zelfs verschillende vestigingen zijn. Burger King is de laatste jaren ook in Turkije in opkomst en niet alleen door de toename van toerisme. Turken zelf mogen ook graag een hamburgertje eten ondanks het grote aanbod aan Turks fastfood.

Voor alles een gelegenheid

Simpele goedkopen eet tenten zijn de kebapçi, waar je gegrild of geroosterd vlees kunt krijgen, vaak ook soep, sla en ayran. De pideci en de börkci zijn net zo iets maar dan voor pide, variant van de pizza, en de börek, gebakken bladerdeegrol gevuld met kaas op gehakt. In de pastane worden twee soorten zoetigheden verkocht. De kuru pasta zijn droge koekejes en biscuitjes. Daarin heb je dan weer twee varianten: tatli (zoet) en tuzlu (licht gezouten). De tweede soort is de yas pasta, de vochtige, zoals cake en baklava waarbij suikerstroop of honing is gebruikt bij de voorbereiding. Verder verkoopt de pastane koffie, thee en frisdranken en soms ook ijs. Het is absoluut niet ongebruikelijk om in de pastane alleen een kopje koffie te drinken.

Uit eten

De meyhane is van oorsprong een drinklokaal waar je ook wat kunt eten. Tegenwoordig heten ze meestal birahane of pub. Het is een typische plek voor mannen. De favoriete snack bij bier zijn patates, wat slappige frites die met veel tomatenketchup worden gegeten. Het lokanta (eethuis) is de meest elementarie vorm van het Turkse eethuis. De keuze is beperkt, de gerechten zijn eenvoudig, de tafeltjes kaal en de verlichting bestaat uit tl buizen. Sommige lokanta's serveren hazir yemek (kant en klaar eten) dat in grote rechthoekige bakken klaar staat en waar je de gerechten van je keuze kunt aanwijzen. Een stedelijke en toeristische variant is een zelfbedieningsversie waar de klanten met hun dienblad langs de toonbank schuiven. Het restoran is een betere lokanta, wat zich kan uiten in de aankleding, de aanwezigheid van alcohol en natuurlijk in de prijzen. Buiten de toeristenplaatsen hebben restaurants soms een aparte zaal of een gedeelte dat is gereserveerd voor families. Men wil de vrouwelijk leden van de familie niet blootstellen aan mannelijk gezelschap buiten eigen kring. In kleinere plaatsen zie je in ieder geval weinig vrouwen in restaurants en is het buiten de deur eten een typisch mannelijke aangelegenheid. De bediening in restaurants is vrijwel altijd heel attent en snel. Het is niet ongewoon om je hoofdgerecht pas te bestellen nadat je klaar bent met de voorgerechten. Na de laatste hap wordt onmiddellijk je bord weggehaald, ook als de tafelgenoten nog druk aan het eten zijn. Dat is een vorm van beleefdheid. Je laat een gast niet voor een leeg vies bord zitten. Bij het verlaten van een restaurant krijg je vaak een beetje citroen eau de cologne op je handen gesprenkeld zodat je fris ruikend weer de straat op gaat.

Wat eet je?

De maattijden

Het ontbijt is vrijwel overal in Turkije hetzelfde en bestaat uit vers brood, boter, kaas, olijven, tomaat, komkommer, jam en honing. Vaak worden daar nog worst en gekookte eieren aan toegevoegd. In de hotels heeft het ontbijt meestal de vorm van een buffet. Er wordt Nescafé en thee bij gedronken en mierzoete limonades. Op het platteland bestaat het ontbijt vaak uit soep. Als lunch wordt warm gegeten, net als in andere mediterrane landen. Bij het diner gebeurt dat nog een keer, ditmaal wat uitgebreider en vanaf een uur of acht, maar in de zomer vaak later. In Turkije is altijd wel wat tussendoor te krijgen. De eetgelegenheden aan de straat die boeven ter sprake kwamen, zijn altijd open en altijd staat er wel iemand verse hapjes klaar te maken. De mensen eten eigenlijk de hele dag. Een picknick op een mooie plek is vaak een uitstekende oplossing als je afgelegen opgravingen bezoekt en daar rustig wilt eten. Tot in de verste uithoeken van het platteland kun je de ingrediënten krijgen: brood, kaas en tomaten. De Turken zelf zijn dol op picknicken en dan voor met barbecue. Alleen koude gerechten eten kan eigelijk niet, vinden ze.

Deeggerechten

Er zijn Talloze gerechten die worden gemaakt met filodeeg. De bereiding verschilt van regio tot regio. De basisvorm is börek, die meestal wordt gevuld met kaas en gebakken in grote rechthoekige bakblikken. Je koopt dan bij de pastane een stuk börek van de gewenste grootte. Su böregi is een iets stevigere variant, die soms in de richting van lasagna gaat. Gözleme is een andere populaire variant, die vaak wordt verkocht in kleine tentjes in de omgeving van bezienswaardigheden. Gözleme is meestal gevuld met kaas, uien en peterselie. Bij al deze gerechten drink je ayran. Pide is de Turkse pizza, die gemaakt wordt met kaas, gehakt of een mengsel daarvan. De traditionele pide heeft een vorm van een bootje. Lahmacun is ook een vorm van een pizza.

Soep

Vooral op het platteland wordt veel soep gegeten, vaak met onvoorstelbare hoeveelheden brood. Daarnaast is soep ook populair als midnight snack, vanwege de smaak, maar ook de effecten van de genuttigde alcohol tegen te gaan. Vooral penssoep of hersensoep doet wonderen. Er is ook een speciale soep die bij huwelijken wordt gegeten. Bij veel soepen krijgt je een aantal stukjes citroen.

Brood

Zonder brood (ekmek) is geen maaltijd compleet. Het wordt de hele dag vers gebakken en is overal verkrijgbaar. Voor het meest verse brood moet je natuurlijk wel direct bij de bakker zijn. Voor brood gelden vastgestelde, lage verkoopprijzen. In veel gemeentes is er een gemeentelijke broodfrabriek waar de prijzen nog lager liggen als een vorm van sociale voorziening. Een brood kost daar ongeveer 15 a 20 cent. Bruid brood is alleen in de steden te vinden en dan nog in de grote supermarkten.

Honing

Op veel plaatsen langs de kusten zie je groepen blauwe en witte bijenkasten staan. In gebieden waar veel honing wordt geproduceerd, wordt die in stalletjes langs de weg verkocht. Eén van de lekkerste soorten is Çam bali, een donkerbruine dennenhoning die je onder andere in de omgeving van Marmaris vindt.

Kaas

Witte kaas (beyaz peynir), het equivalent van de Griekse feta, is alomtegenwoordig en wordt gegeten bij het ontbijt en de raki. De witte kaas uit de fabriek wordt verkocht in grote blikken die baak een tweede leven krijgen als plantenpot. Kasar is een hardere kaas, die ook geschikt is om te smelten, bijvoorbeeld in stoofpotjes. De meest schilderachtige kaas is tulum, een scherpe, brokkelige kaas die rijpt in geitenhuiden en vaak vanuit die huid wordt verkocht.

Fruit

Fruit (meyve) eten in Turkije is een genot: het is groot, zongerijpt en zoet. Behalve op de markt staan er ook vaak kraampjes langs de wegen en op kruispunten, waar fruittelers hun producten aanbieden.

Noten

Noten in allerlei varianten zijn overal te koop. De meeste winkels hebben er een speciale ladekast voor. Het spreekt vanzelf dat de verpakte soorten altijd minder lekker zijn dan het vers geroosterde, die vaak op straat worden verkocht. Noten worden ook geserveerd bij alcoholische drankjes.

Zoetigheden

De keuken van de Turkse volkeren in Centraal Azië kent vrijwel geen zoete gerechten. De conclusie is dus dat de Turken hun voorkeur voor zoetigheid pas hebben ontwikkeld nadat ze naar het westen waren gekomen en kennis hadden gemaakt met de Perzische en Byzantijnse keuken. Zoetigheden zijn het ideale cadeau als je bij mensen op bezoek gaat. Da baklava is ook in West-Europa als lekkernij doorgedrongen. De echte liefhebber gaat naar de specialist, de baklavaci. Daar heb je de meeste keus, is de baklava vers en wordt hij vaak nog met honing gemaakt in plaats van met suikerstroop. Telkadayifi is gemaakt van deeg dat door een lepel met gaatjes op een bakplaat wordt gegoten, waardoor bruine draden ontstaan, die de structuur van vogelnestjes krijgen. Het wordt gecompleteerd met suikerstroop, noten en room. Helva wordt gemaakt in allerlei varianten. Voor de basis worden tarwebloem, suiker en boter gebruikt waaraan gemalen walnoten, pistachenoten of sesamzaad worden toegevoegd. Het geheim zit hem in het langzaam en geduldig verwarmen van de ingrediënten. Wanneer het mengsel is afgekoeld, wordt het gekneed en in een vorm gedrukt, waar het in de vorm van rechthoekige blokken weer uit komt. Bij het verkopen worden er met een mes plakken van gesneden. Een geheel andere soort is papierhelva, die wordt gemaakt van laagjes flinterdunne rijstwafels en een toffeeachtige zoete substantie. Al met al is het maken van helva een serieuze aangelegenheid en daarom is er ook hiervoor een specialist, de helvaci. Lokum is het beroemste Turks fruit. Het is te krijgen in Allerlei smaken en varianten, waaronder met noten. De verse lokum die je bij gespecialiseerde winkels koopt is vele malen lekkerder dan de verpakte variant. Lokum is een specialiteit van Afyon.

Voorgerechten

Volgens de overlevering gaat de gewoonte van het eten van gerechten op kleine bordjes terug tot het hof van Süleyman de Grote. Voorproevers kregen een bordje met enkele happen van het gerecht. Later werd dit de gebruikelijke manier om voorgerechten ook aan de gasten voor te zetten. Voorgerechten zijn er in ontelbare varianten. De bordjes worden in het midden van de tafel gezet en iedereen neemt daarvan wat hij wil. Het is gebruikelijk om in de koelvitrine de voorrechten aan te wijzen. In sommige restaurants kot de ober aan tafel met een groot blad met daarop alle verschillende voorgerechten. Vaak zijn de voorgerechten zo lekker en gevarieerd dat je eigenlijk al volledig aan je trekken bent gekomen nog voor het hoofdgerecht arriveert.

Hoofdgerechten

Hoofdgerechten zijn meestal niet bijzonder omvangrijk. Ze worden altijd opgediend met een garnituur van groenten en met rijst en/of gefrituurde aardappel. Als je honger hebt, kun je een grotere portie van vleesgerechten bestellen.

Vis

Vis wordt tegenwoordig op veel plaatsen gekweekt. Forelkwekerijen bestonden al langer maar nu wordt ook op veel plaatsen zeevis gekweekt. In zee zie je dan de vierkante kweekbakken, meestal een aantal bij elkaar. De kenner prefereert de echten zeevis en kan die ook herkennen. De vissoorten die je overal krijgen kunt en ook het meest gegeten worden zijn forel, dorade en zeebaars. De Middellandse Zeevissen komen qua naam niet altijd overeen met de soorten die wij uit onzen zeeën kennen. Afhankelijk van de soort wordt de vis gegrild of gebakken.

Vlees

Vlees eet je meestal in stukken gesneden of fijn gehakt, porties met grote stukken komen veel minder voor. Die zijn veel en kosten relatief veel brandstof om ze te bereiden vandaar dat ze vroeger alleen werden gegeten door de rijken. Alleen met feestdagen komen de gerechten braadstukken op tafel. Lam, kip en rundvlees vind je overal. De gewoonte om alle onderdelen van viervoeters te eten, zoals kop, poten en organen spreekt ons minder aan.

Groenten

De meeste groeten worden gekookt in oliefolie en lauw geserveerd. De verzamelnaam voor de gerechten op deze manier bereid is zytinyagli. Als de groenten gevuld zijn met rijst of vlees mengsels heet dat dolma of sarma.

Nagerechten

In de restaurants wordt na het eten meestal fruit gegeten, wat eigenlijk het lekkerste toetje is. Bij verjaardagen en andere bijzondere gelegenheden verschijnt er een grote taart of maakt een restaurant een kunstig bouwwerk van glazen en borden, versierd met waxine lichtjes en vol met verschillende soorten fruit. In de meer aangeklede restaurants kun je meestal wel een andere zoetigheid krijgen.

Drinken

Thee

Çay (thee) de nationale drank van Turkije wordt gedronken uit een klein glaasje, die worden gevuld met ongeveer een derde aan thee, aangevuld met heet water. Thee zetten is een serieuze aangelegenheid die grondig moet worden aangepakt. De meeste restaurants laten die taak aan een theehuis over. Wanneer je in kleine restaurants thee bestelt, zul je zien hoe even later iemand met de bestelling binnenkomt op een blad het restaurants binnenkomt. Sommige restaurants hebben zelfs via een intercom een verbinding met het dichtstbijzijnde theehuis. Ook winkels worden constant bevoorraad door het theehuis om de hoek en op straat zie je dan ook regelmatig bladen met thee voorbijkomen. Suiker wordt er altijd los bijgegeven. Turken begrijpen niet hoe iemand thee zonder suiker kan drinken.

Koffie

Koffie (kahve) komt oorspronkelijk uit Jemen, zo rond de 15de eeuw, maar raakte door de Osmaanse veroveringen via Syrië en Egypte ook in Turkije in zwang. De eerste koffiehuizen werden rond 1550 in Istanbul geopend, in de regeringsperiode van sultan Süleyman I. De koffiehuizen werden al snel scholen van kennis genoemd, omdat er veel intellectuelen kwamen. Tot groot ongenoegen van de islamitische geestelijken die de koffiehuizen als broeinesten van politieke en staatsondermijnende activiteiten bestempelden. Bovendien nam het moskeebezoek drastisch af. De doktoren van die tijd meenden dat koffie schadelijk voor de gezondheid was. Het kon de hersenen blijvende schade berokkenen en het zou ook de kracht van de man verminderen. Voor sultan Murat IV waren dat redenen om een algemeen koffieverbod uit te vaardigen. Het kon niet voorkomen dat koffie in latere eeuwen langzaam maar zeker tot alle lagen van de bevolking doordrong. Turken drinken zowel Nescafé als Turkse koffie. Buiten de kustgebieden geldt Nescafé nog als een luxe drank. Vaak wordt 's avonds laat, voor het naar bed gaan, nog koffie gedronken. Bij de Turkse koffie is het even wachten geblazen tot de koffie naar de bodem gezonken is. Na het drinken van een kopje Turkse koffie dient de drab om de toekomst te voorspellen. Het kopje wordt ondersteboven op het schoteltje gezet. Na enige tijd kan een geschoolde koffiedikkijkster uit de patronen aan de binnenkant van het kopje feilloos voorspellen wat het lot voor je in petto heeft.

Non alcoholische dranken

Ayran is een verfrissende drank die bestaat uit yoghurt met water, waaraan soms wat zout wordt toegevoegd. Het lekkerst is zelfgemaakte ayran, maar ook de bekertjes van de supermarkt zijn lekker. Salep is een winterdrank gemaakt van tapiocawortels. De smaak is nootachtig, maar salep wordt vooral gedronken vanwege de vermeend gunstige uitwerking op de gezondheid en vooral op de potentie. Cola, Fanta en dergelijke frisdranken zijn steengoed. Vooral in de steden vind je langs de weg talloze buffetten waar versgeperste vruchtensappen worden verkocht, zoals sinaasappelsap en grapefruitsap. Ook is er vaak wortelsap te krijgen.

Water

Er zijn tal van bronnen in Turkije waaruit de eindeloze hoeveelheid mineraalwater worden geput die dagelijks in Turkije worden gedronken. Je komt steeds weer nieuwe merken tegen. Gewoontelijk wordt automatisch een fles water op tafel gezet bij een maaltijd. Als je daar niet van drinkt, betaal je die ook niet.

Alcoholische dranken

In de kustgebieden is vrijwel overal alcohol te verkrijgen. Daarbuiten kan het wel eens zoeken geblazen zijn om een restaurant te vinden dat alcohol schenkt. Vaak wordt het probleem eenvoudig opgelost: als het restaurant geen drank in huis heeft, wordt je bestelling uit de dichtstbijzijnde winkel gehaald. De meeste Turken die aan de kusten wonen drinken bier of raki. Dat betekend overigens niet dat ze geen gelovige moslims zouden zijn. 'Leeuwenmelk' is de bijnaam voor raki, een anijsdistillaat dat je drinkt aangemengd met water. Het lijkt op de Arabische Arak en het Grieks ouzo. Er wordt altijd bij gegeten, meestal meloen en geitenkaas. Vaak wordt raki gedurende de gehele maaltijd gedronken, waarbij valt op te merken dat deze drank beduidend beter smaakt bij vis dan bij vlees. Bijna overal is bira (bier) te krijgen, meestal het lokale Efes bier. Verder wordt in Turkije een licentie Tuborg gebrouwen. Tekel, het staatsmonopolie voor onder andere alcoholische drank, maakt gin en wodka. In grotere plaatsen kun je ook de buitenlandse merken krijgen.

Visum Turkije

Hoe kom ik aan een visum?

Er zijn meerdere manieren om een visum aan te schaffen.

Op het vliegveld

Op dit moment kunt u nog op elk Turks vliegveld een visum aanschaffen. Echter vanaf november 2014 zal dit NIETmeer mogelijk zijn.

Website Turkse ministerie van buitenlandse zaken.

Het aanschaffen van het e-visum turkije via de website is erg makkelijk en is in drie simpele stappen zo gedaan.

De website is echter niet in het Nederlands en je dient in het bezit te zijn van een creditcard.

1 – Je gegevens en die van je mede reizigers ingeven.
2 – 20 dollar per persoon / per aanvraag betalen via een credicard. Dit kan ook een prepaid creditcard zijn.
3 – Nu zul je het e-visum ontvangen in je mailbox en kun je deze uitprinten. Let op, deze dien je dus bij te hebben bij aankomst in Turkije.

Bezoek website evisa ministerie van buitenlandse zaken: http://www.evisa.gov.tr

E visums.nl

Wilt u graag uw visum in het Nederlands bestellen en gemakkelijk betalen via ideal. Of heeft u geen creditcard, dan kunt u uw visum ook zeer gemakkelijk bestellen via e-visums.nl.

Het visum kost hier 24,95 euro per persoon.

Bezoek website E visums e-visums.nl

Vragen/benodigheden

Ik wil een e-visum aanvragen, maar wat heb ik dan allemaal nodig? 

Wanneer u een e-visum aan wilt vragen dan moet u een paspoort of ID kaart bij de hand hebben en dit document moet minimaal zes maanden geldig zijn na aankomst in Turkije.

Geldt de datum die op mijn e-visum staat als aankomstdatum?

Wanneer u Turkije gaat betreden hoeft de datum die er op staat niet precies overeen te komen met de aankomstdatum. Het gaat er om dat het visum in werking treedt op de datum die u opgeeft bij de aanvraag. Vanaf die datum is uw e-visum 180 dagen geldig. U moet wel weten dat u niet langer dan negentig dagen achtereen in Turkije kunt verblijven. U mag wel meerdere keren het land betreden binnen de 180 dagen.

We gaan met het hele gezin naar Turkije, moet iedereen een e-visum aanvragen?

Ja, voor iedereen die naar Turkije gaat moet er een e-visum worden aangevraagd. Ook voor kinderen die bij de ouders in het paspoort staan, dient appart een verzoek te worden ingediend.

Kan ik met mijn e-visum vaker naar Turkije?

Ja, dat kan zeker. Het e-visum is namelijk 180 dagen geldig en dan mag u meerdere malen het land bezoeken, maar u mag niet langer dan 90 dagen aaneengesloten in het land verblijven.

Kan mijn e-visum worden geweigerd en wat moet ik dan doen?

Wanneer dit gebeurt kunt u bij een Turkse ambassade of consulaat uw visum aanvragen. Dit is ook zo geregeld, daar hoeft u zich geen zorgen over te maken.

Wanneer kan ik een e-visum aanvragen?

U dient ten minste 24 uur voordat u vertrekt uw e-visum aan te vragen. Maar wij zouden het u aanraden om het een week te doen voordat u vertrekt, dan weet u zeker dat u het document op tijd heeft.

Visa

De flora en fauna van Turkije

Turkije heeft natuurliefhebbers veel te bieden: een rijk zeeleven, allerlei vogelsoorten en zoogdieren. In de ruige oostelijke provincies leven nog steeds grote zoogdieren zoals de beer, jakhals en wolf. Het land kent ook een rijke flora - meer dan 11.000 geregistreerde plantensoorten. Hiervan is de tulp waarschijnlijk de bekendste. De enorme diversiteit aan flora dankt het land aan de verschillende habitats - van droge vlakten tot bergen en streken met een gematigd klimaat - maar ook aan de ligging van Turkije als 'biologische waterscheiding' op de grens tussen Europa en Azië. Er zijn uitgestrekte ongerepte gebieden, waarvan sommige tot nationaal park zijn verklaard.

Lynx

 

 

De Middellandse-Zeekust

Langs de mediterrane en Egeïsche kust groeien altijdgroene planten, zoals Phlomis fruticosa, kermeseik, brem en zonneroosje. In meer open boslandschap bloeien orchideeën, bolgewassen en eenjarige. Onder de struiken groeit nieskruid en Comperia comperiana. Witte aronskelken verspreiden een stinkende geur om bestuivers te lokken. In de nazomer bloeien overal zeeajuin en strandnarcissen. De johannesbroodboom verliest zijn peulen in de herfst, als de herfsttijloos en de sternbergia in de bloei staan.

Egeische kust

Wetlands

Hier zweven libellen boven bloeiende russen, waterlelies en irissen; uiterwaarden staan vol boterbloemen, Bellevalia's, vleeskleurige orchis en lichtblauwe lobelia's. Het Turkse wetland worden (ondanks internationale erkenning) bedreigd door dammen, afwatering, vervuiling en klimaat veranderingen. Sultansazligi bij Nigde, Nationaal Park Kuscenneti bij Bursa en de Göksu-delta zijn nog gespaarde wetlands.

Wetlands1

Bossen

In de naaldbossen groeien pioenen, orchideeën, vingerhoedskruid, kievietsbloemen en Thermopsis montana. Het westelijke Taurusgebergte kent de endemische soort Libanonceder en in het noorden liggen wouden van oosterse beuken en sparren, met rododendrons, varens, lelies, primula's en klokjes. In de herfst verschijnen de cyclamen en eetbare paddestoelen. Reusachtige ceders vindt u in Dokuz Göl bij Elmali, endemische eiken in Kasnak bij Egirdir en eeuwenoude gemengde bossen in de Firtina-vallei.

Bossen

Steppen

Op de uitgerekte vlakten van het Anatolisch Hoogland groeien veel vloeiende planetensoorten. Hoogtepunt vormen de affodillen, die 1,8 meter hoog kunnen worden, de gele, roze en blauwe vlas en de kleurige parasiet Phelypaea coccinea. Op de oostelijke steppe groeien de fraaie witte, paarse en blauwe oncocclus-irissen. In de Nationale parken Göreme in Cappadocië en Nemrut Dagi kunt u deze flora bekijken. Ontbossing en erosie hebben de steppe enorm veranderd, net als intensieve landbouw.

Steppen

Bergen

In de lente zijn de subalpien weiden bedekt met boterbloemen. Vlak boven de boomgrens bloeien sneeuwklokjes naast winterakoniet en krokussen. Daarboven volgen de ster-van-Bethlehem, druifhyacint, kievietsbloemen, steppenlelies, affodillen en felrode tulpen. De rotshellingen zijn bezaaid met kleurige alpiene bloemen zoals de iris, Androsace languinosa en Autbretia. Belangrijke bergreservaten zijn Nationaal Park KIackar aan de Zwarte-Zeekust, Nationaal Park Aladaglar, Nationaal Park Beysehir Gölü bij Egirdir en de skicentra Uludag en Erciyes.

Bergen

Vogels

Meer dan 440 vogelsoorten zijn er in Turkije geteld, die in allerlei habitats voorkokmen, van bossen tot bergen en van wetlands tot steppen. De ligging van het land op de trekrouten van de vogels maakt het een paradijs voor vogel liefhebbers. In de herfst vliegen enorme zwermen ooievaars en roofvogels over de Bosporus. In de winter verwinteren duizenden vogels op de meren en de wetlands.

De alpenkauw

Komt in de bergen voor, waar hij op richels of in spleten nestelt. Hij slaat zijn voedsel op in de scheuren, die hij toedekt met stenen.

Religie van Turkije

Het grootste deel van de 65 miljoen inwoners van Turkije is soenniet, maar andere, mindere bekende moslim gemeenschappen, zoals de alevieten, floreren ook. Omdat de Turkse republiek gebaseerd is op seculiere beginselen, heeft religie niet zo veel invloed als in andere islamitische landen. De vrome moslims bidden vijf keer per dag in de moskee, zoals de Koran voorschrijft, maar sommige Turkse moslims gaan helemaal niet naar de moskee. Er bestaat echter wel een departement van religieuze zaken, dat de normen en waarden van het gezinsleven controleert en de grondbeginselen van de islam bewaakt. Kerk en staat zijn niet bij wet gescheiden, waardoor de grenzen daartussen soms onduidelijk zijn. Men beroept zich echter altijd op de grondbeginselen van Atatürk als de religie te dicht de politiek lijk te naderen. De kwestie van islamitische kledij is een emotioneel geladen onderwerp dat veel bediscussieerd wordt. In de grote steden zijn verschillende christelijke groeperingen te vinden, zoals de Grieks- en Grieks-orthodoxe; het is gelovigen toegestaan binnen hun eigen gemeenschap vrijelijk hun godsdienst te belijden.

Maatschappij van Turkije

De Turkse taal is van oorsprong Centraal-Aziatisch, maar gebruikt het Latijnse alfabet. De Natuurlijke vocaalharmonie maakt de taal melodisch en zacht. De Turkse woorden als divan en ottoman zijn het Nederlandse vocabulaire binnengedrongen, terwijl Turkse leenwoorden als tren en randevu uit het Engels en Frans komen. Turken hebben een onbelemmerde lichaamstaal die net zo krachtig is als hun spraak. Ze houden van plezier, maar de traditionele scheiding van seksen betekent dat het vooral heel gewoon is dat groepjes rokende mannen eindeloos çay (thee) kunnen drinken en domino, kaart of tavla (backgammon) kunnen spelen. Een uitgesproken familie-ethos verbindt de generaties en feesten houden de hele familie bijeen. Gastvrijheid is hierbij een sleutelwoord. Bij deze eeuwenoude Turkse traditie spelen eten en drinken een centrale rol. Kinderen zijn een nationale schat, maar velen vinden dat de discipline en het respect voor ouderen afneemt, wat te wijten zou zijn aan de televisie. De geleidelijke verandering van Turkije in een moderne, westerse maatschappij ging in 1952 opeens heel snel, toen het land lid werd van de Noord Atlantische Verdragorganisatie (NAVO). Hierdoor kregen communicatie, vervoer en defensiepolitiek een enorme stimulans. Nieuwe wegen, snelwegen en projecten voor de toeristische infrastructuur veranderden het aanzicht van het land. Modernisering blijft een belangrijk kenmerk van de Turkse samenleving. Nu genieten afgelegen dorpjes van supersnelle telefoonverbindingen met glasvezelkabel, maar missen ze soms tegelijkertijd een afdoende watertoevoer of elektriciteitsnet. Het Internet en de mobiele telefoon zijn onmisbaar geworden en nieuwe woonwijken worden direct uitgerust met satellietschotels.

Modern Turkije

Voor de meeste Turken dateert de moderne versie van hun eeuwen oude land van de stichting van de Turkse republiek in 1923. De grondlegger ervan was Mustafa Kemal - beter bekend als Atatürk - een voormalige legerofficier die de eerste president van Turkije werd. Atatürk is de centrale figuur bij alle ontwikkelingen van het moderne Turkije. Zijn hervormingen, nauwgezet vastgelegd, maakten de weg vrij voor het land om Europees in plaats Aziatisch te worden en zijn status is in de ogen van de Turken sinds zijn dood nauwelijks veranderd. Overal ziet u foto's van hem en vrijwel op elk dorpsplein staat zijn standbeeld. Weinig staatslieden kunnen aan zijn integriteit en stijl tippen. Democratie bleek veel moeilijker te verwezenlijken dan de theorie wil doen geloven. De Turkse militaire leiders, die in 1960, 1971 en 1980 ingrepen in de politiek, houden het politieke leven nauwlettend in de gaten. In 1997 werd de democratisch gekozen premier Necmettin Erbakan afgezet vanwege zijn openlijke fundamentalistische neigingen, maar weinig Turken zouden het idee van een seculier vangnet te durven aanvechten. Bovendien maken ook de Turkse politieke partijen gebruik van coalitiepartners voor het behalen van een meerderheid en wisselt snel van partner. In Osmaanse tijden gaf de staat een allesomvattende sociale dienstverlening aan zijn burgers, die zich gewillig schikten in het opgelegde bestuur. De rol van de staat is inmiddels veranderd. Vertegenwoordigers worden gekozen en de maatschappij wil democratie. De grote staatsmonopolies die Turkije erbovenop hebben geholpen, blijven zich verzetten tegen privatisering. Sommigen willen de status qua handhaven en het centrale gezag zoveel mogelijk macht geven. Door de ouderwetse gecentraliseerde staat te behouden, komt er een enorme financiële druk op de Turken te liggen, want zij moeten de groeiende schulden en internationale leningen afbetalen. De kloof tussen arm en rijk wordt groter; dit remt democratische hervormingen af en de staat richt zich vooral op een elitaire minderheid. Budgetten voor sociale voorzieningen, gezondheid en onderwijs lopen achter bij defensiebudgetten. Men hoopt dat Turkije zijn toetreding tot de EU dit verschil zal opheffen.

Migratie Turken

In de jaren zestig emigreerden veel Turken naar West-Europa omdat ze daar in vreemde valuta werden uitbetaald - nog steeds een belangrijke bron van inkomsten. Velen bleven daar; er zijn nu 2,2 miljoen turken die Duitsland als hun vaderland beschouwen. Andere landen in de EU (Nederland) kennen ook grote Turkse gemeenschappen. In Libië en Saudi-Arabië werken Turken in de bouw. Binnen Turkije trekken de inwoners vooral naar de steden. Er keren maar weinigen terug, ook als het stadsleven niet bracht wat ze hoopten. Beroemde Turkse films als Sürü ('de kudde') en Eskiya ('de bandiet') gaan over thema's als identiteit en levensstijl en armoede. De ontembare geest en opmerkelijke vitaliteit van Turkije blijken vooral uit de mensen zelf. Reizen eindigen altijd in vriendschap, sommige voor altijd. Als een Turk zich uw arkadas (vriend) noemt, blijft hij dit tot ver na uw vakantie. (verkopers natuurlijk uitgesloten)

Kaart

Bezoekers-commentaren

Er is nog geen commentaar geschreven voor deze listing.
Heeft u al een account?
Positief & Negatief
Over Mij
Commentaar